han ten broekevvd tweede kamerlid

Inbreng Han ten Broeke tijdens Algemeen Overleg van de vaste commissies voor Defensie, voor Europese Zaken en voor Buitenlandse Zaken met minister Hillen van Defensie  over de EU Defensieraad.

De heer Ten Broeke (VVD): Voorzitter.

Wij spreken vandaag over buitenlandse zaken met de minister van Defensie. Er zijn vier onder-werpen die hierbij centraal staan, namelijk de militaire capaciteit, het Europese Defensie Agentschap, de EU-operaties Athena, Atalanta en de EUTM, en het overleg met de secretaris-generaal van de NAVO, het andere deel van Brussel. Tijdens het wetgevingsoverleg Materieel is aan bod gekomen dat er een verdiepte Europese samenwerking moet komen. Deze mantra wordt heel lang en door veel partijen op verschillende manieren bezongen. De enorme budgettaire consequenties die overal in Europa worden getrokken uit de financiële crisis, leiden ertoe dat nagenoeg alle serieuze landen op het terrein van Defensie serieuze bezuinigingen moeten doorvoeren. Wij spraken hedenochtend met de Britse ambassadeur die een toelichting gaf op de Britse Strategic Defense and Security Review. Dit is een buitengewoon interessante operatie die veel deed denken aan de Verkenningen. De Verkenningen zijn in grote harmonie en samenwerking gedaan, maar de conclusie is onontkoombaar, namelijk dat de Britten forse ingrepen moeten doen in hun krijgsmacht. Dat leidt tot openingen die voorheen niet voor mogelijk werden gehouden. De aangekondigde samenwerking tussen de Fransen en de Britten betreffende hun fregatten is wellicht niet heel concreet, maar heeft veel reuring teweeggebracht in alle defense communities van de Europese Unie. Iedereen ziet in dat de papieren ideeën uit het verleden wellicht binnenkort tot de werkelijke mogelijkheden gaan behoren.

De VVD is van mening dat met name defensiesamenwerking bilateraal zal plaatsvinden. Wij zien binnen de Europese Unie dat een geïntensiveerde samenwerking start met twee of enkele landen. Zo begon het met de euro, zo begon het met Schengen en zo zal het wellicht met de Europese defensiesamenwerking gaan. Wij delen de mening van de minister dat in het licht van de bezuinigingen de samenwerking moet verbeteren. Praktisch gesproken moeten lidstaten de eerste concrete stappen zetten. Dit moet mondjesmaat afkomstig zijn van de Europese Unie. Wij waarschuwen – dit geldt voor de volle breedte van de hele Europese Unie – voor overpromise en underdeliver. Het kan het motto van de Europese Unie worden, namelijk te veel beloven en uiteindelijk te weinig waarmaken. Wij moeten daarvoor waken. D66 heeft tijdens het wetgevingsoverleg Materieel een motie ingediend. De suggestie in de motie werd omarmd door de minister. In de motie staat nadrukkelijk dat er een Europese defensiebudgetlijn moet komen. De motie kan met deze formulering niet op de steun van de VVD rekenen. Het lijkt ons buiten-gewoon gevaarlijk om een Europese defensiebudgetlijn in te voeren, terwijl het Europees Parlement om meer budget vraagt. Wij weten zeker dat het nooit ten koste zal gaan van een andere prioriteit of posterioriteit.

Ten tweede is het de vraag of hier voldoende strategie achter zit. Wij kunnen ons het nodige voorstellen dat moet worden gefinancierd in Europa. Ik verwijs naar een studie van Clingendael om juist buiten het Europese budget cofinanciering of medefinanciering van Europese inzet mogelijk te maken. Er is wellicht langs die lijn iets denkbaar. Er moet veel meer gebeuren op het terrein van Frontex. De huidige bijdrage van Nederland is volstrekt niet serieus te nemen. Het gaat om twaalf mariniers, een rubberboot en een Dornier kustwachttoestel dat voor twee maanden wordt uitgeleend. Wij gaan hiermee de problemen niet oplossen. Dit probleem is uit de eenentwintigste eeuw. Dit heeft te maken met migratie, milieuvervuiling, internationale criminaliteit en terrorisme. Als wij solidair willen zijn met de zuidflank van de Europese Unie en als wij onze buitengrenzen op een serieuze manier willen beschermen, dan is in het kader van Frontex meer nodig dan wij doen. Ik heb mijn twijfels of een fregat de oplossing moet zijn. Wij hebben daarover de afgelopen vijf jaar gesproken. Ik denk meer aan een ocean patrol vessel met een geweldige radarcapaciteit.

De beleidsbrief van Defensie verschijnt in het voorjaar 2011. De VVD verzoekt specifiek de Nederlandse plannen mee te toetsen in het kader van de op dat moment bekende Europese capaciteitsontwikkeling. Ik denk aan een concrete samenwerking waaraan Nederland meedoet. Het Duits-Nederlandse legerkorps, maar ook de samenwerking in onderzee-boten met België en de EDC kunnen een model vormen voor de bilaterale en later opgeschaalde Europese samenwerking.

Klik hier om het volledige verslag te downloaden