Debat verslag Europese Top
| Tweede Kamer - Debatten |
De heer Ten Broeke (VVD):
Voorzitter. Deze top ging over allerlei zaken waarbij de Kamer al vaak en uitgebreid heeft stilgestaan. Dat merkte je ook een beetje in de voorbereiding, toen zowel de regering als de Kamer verzuchtte of zij alle rijtjes nog wel moest herhalen. Ik vrees dat dat in dit geval ook wel een beetje zo is, maar het zijn wel belangrijke onderwerpen en er zijn een paar markante momenten te noteren.
(Klik hier voor het volledige verslag; twee na laatste onderwerp)
Wij zagen het eerste optreden van de heer Van Rompuy. Het gaat wat de VVD-fractie betreft bepaald niet aan om deze topfunctionaris op Europees niveau weg te zetten, zoals de PVV dat deed. Beter is het om hem gewoon op inhoud te kritiseren, als dat nodig is. Ook ik heb wel kritiek gehad op de keuze voor de heer Van Rompuy. Als het streven van de heer Van Rompuy echter zou zijn om Europa in deze tijden naar een economische groei van minimaal 2% te leiden, dan heeft dat de instemming van de VVD-fractie. Maar het beeld is niet zo rooskleurig; het is veel minder rooskleurig dan wij zouden vermoeden als je deze optimistische uitspraak tot je neemt.
De heer Van Bommel (SP):
Ik wil het nog even hebben over de vaste voorzitter. Ik snap wel dat u een groei van 2% in Europa zou toejuichen, maar vindt u dat er in dat verband een taak ligt voor de vaste voorzitter? Zo brengt u het wel een beetje naar voren.
De heer Ten Broeke (VVD):
Ik heb kennisgenomen van de kritiek die u daarop had. U vindt dat een technisch voorzitter eigenlijk niet met dit soort ambitieuze aankondigingen hoort te komen. Zoals wij echter al eerder hebben gezegd, mag van ons een voorzitter, zolang die spreekt overeenkomstig het gevoelen van de Raad, in ieder geval voor Europa een heldere ambitie neerleggen voor die taken waarin Europa sterk is. Dat zou moeten gaan om welvaart, de interne markt, de wereldhandel, dus allemaal zaken waarop de Europese Raad direct invloed kan uitoefenen. Dan vind ik een 2%-doelstelling prima. Ik hoor graag of het kabinet deze mening van mij deelt en vervolgens ook hoe het een en ander denkt waar te maken.
De heer Van Bommel (SP):
Het staat uitdrukkelijk niet in de Raadsconclusies. Ik denk dus niet dat het een opvatting van de Raad is. De opvatting van het kabinet zullen wij vandaag wel vernemen. Het is toch op zijn minst eigenaardig dat de vaste voorzitter zelfstandig en los van de Europese ontwikkeling deze ambitie schetst. Daarmee loopt hij enorm vooruit op de zaken en het is buitengewoon ambitieus. Daarom blijft mijn vraag: vindt u dat passen bij het nieuwe instituut dat in het leven is geroepen, namelijk de vaste voorzitter?
De heer Ten Broeke (VVD):
Als de ambities mij niet bevallen, dan zult u mij hier als eerste horen. Dit is een ambitie die mij zeer bevalt, maar ik hoor graag of het kabinet die ook tot de zijne maakt.
Voorzitter. Ik zei al dat het beeld financieel-economisch niet zo rooskleurig is. Griekenland, ondertussen ongeveer een failed state wat betreft het financieel-economisch beheer, is min of meer onder curatele gesteld. Dat staat weliswaar niet in de Raadsconclusies, maar de conclusies van de Ecofin waren heel helder. Overigens maak ik mijzelf bijzonder grote zorgen over Ierland. Gezien de schuldratio van dat land vrees ik dat dat type landen misschien wel veel meer invloed kan hebben op de waarde van de euro. Dat geldt zelfs voor een land als Groot-Brittannië, dat weliswaar buiten de eurozone zit, maar wel degelijk invloed heeft op de waarde van de euro. Ook tegen de heer De Roon zeg ik dat ik er niet aan moet denken dat wij de euro niet zouden hebben gehad. Dat zou het voor Nederland überhaupt onmogelijk hebben gemaakt om steun voor de Nederlandse banken te verkrijgen.
De heer De Roon (PVV):
Ik vraag mij af waarom de heer Ten Broeke mij nu aanspreekt. Noch ik, noch de PVV heeft zich ooit tegen de euro uitgesproken.
De heer Ten Broeke (VVD):
Dat is dan winst, want uw partij heeft zich in het verleden regelmatig negatief uitgelaten over de euro. Zelfs in de campagne heb ik regelmatig tegenover afgevaardigden van uw partij gestaan die niet positief waren over de euro. Ik meen zelfs dat u een van hen was.
De heer De Roon (PVV):
Dat hebt u dan toch echt verkeerd begrepen, want het enige wat de PVV en haar rechtsvoorganger hebben gedaan, is pleiten voor een referendum over de invoering van de euro.
De heer Ten Broeke (VVD):
En dat referendum begeleidde u van een advies om vooral voor te stemmen, was het niet? Nee, dat was het niet.
Dan het Stockholmprogramma, helaas een hamerstuk. De VVD-fractie is er een aantal keren op teruggekomen dat zij graag een restrictief, strikt en fair asielbeleid had gezien. Het is gek dat dit nu geen doelstelling is. Daarmee loopt het bepaald uit de pas met wat Nederland zou willen, en overigens niet alleen Nederland, maar veel landen die te maken hebben met een grote asielinstroom. Sinds kort is er ook weer een hogere asielinstroom in Nederland. Er staan ook geen heldere ideeën in over hoe de Europese buitengrenzen verder moeten worden bewaakt. Er staan ook geen voorstellen in die wij graag zouden zien om verder te gaan met Frontex.
Ik meen dat de heer Van Bommel al begon over Turkije. Het is inderdaad teleurstellend om te moeten vaststellen dat in Turkije een Koerdische partij is verboden. Dat zou ertoe kunnen leiden dat de Koerden weer ondergronds gaan, in de oppositie. Ik hoor graag een waardering van de Nederlandse regering, die zelf ook kritisch was, ook in het licht van het Ankaraprotocol, waarvan wij moeten aannemen dat het voorlopig in de ijskast blijft liggen.
In de conclusies staat dat er een afspraak is gemaakt om de begrotingsevaluatie niet op de lange baan te schuiven. Dat is winst. Ik wil graag weten van de Nederlandse regering of het voorstel dat de Commissie pas in juli 2011 komt met een voorzet, hard is en wat Nederland daarvoor gaat doen. Ik zou heel graag op niet al te lange termijn de Nederlandse inzet willen ontvangen. Ik herinner eraan dat de heer Blom in het debat over de staat van de Unie zei dat het goed zou zijn om eens uitgebreid stil te staan bij de meerjarenperspectieven, de financiering en de juiste prioriteiten van de Europese Unie. Dat doen wij graag. We hebben daar zelf een voorstel voor gedaan. Ik krijg graag helderheid van de regering dat deze begrotingsevaluatie niet eindeloos zal worden uitgesteld.
Over de EDEO zullen ons ook voorstellen bereiken. Komen deze eerst naar de Kamer? Er is sprake van een besluit dat eind april 2010 zou moeten worden genomen.
Dan de financieel-economische crisis. De CDA-fractie merkte op dat het Stabiliteitspact behoorlijk wat bandbreedte heeft. Ik zeg zelfs: te veel bandbreedte. Ik heb al aangegeven welke druk op de euro ontstaat.
De heer Sarkozy en de heer Brown hebben interessante opvattingen over het belasten van bankiersbonussen. Ik moet zeggen dat ik er met afschuw kennis van heb genomen dat een aantal banken behoorlijk op de staat heeft geleund en hun topbankiers alweer dikke bonussen uitkeert. Je maag draait er soms bij om als je dat ziet. De vraag is of dit het meest effectieve systeem is. Kan de minister-president aangeven waarom hij heel positief was over deze voorstellen? Hoe kan het dat de heer Bos er niet zo positief over was en eigenlijk van mening was dat het vooral om symboolpolitiek ging, omdat slechts 20% van de bonussen er daadwerkelijk mee wordt getroffen? Het enige positieve punt dat hierbij op te merken valt, is dat bonussen in Nederland met 52% worden belast en in het voorstel van Europa met 50%. Dat is een belastingverlaging en dat is altijd goed nieuws.
Mevrouw Blanksma, de financiële woordvoerder van de CDA-fractie, was ook al niet positief, dus ik hoor verschillende geluiden, ook binnen het kabinet. Een motie van mijn hand, waarin de regering wordt opgeroepen om met één mond te spreken, is vorige week helaas verworpen, dus men is geëxcuseerd, maar ik zou toch graag willen weten of de minister-president en de heer Bos op één lijn zitten.
Dan graag wat meer informatie over de exitstrategieën. Als ik het goed lees, staat in de Ecofindocumenten de aanbeveling aan Nederland om per 2013, als een harde deadline, weer terug te zijn op het spoor. Dat zou moeten gebeuren door een structurele verbetering van minimaal 0,75% per 2011 in het kader van de buitensporigtekortprocedure. Gaat Nederland dat halen? Kunnen wij hierover een harde toezegging ontvangen van het kabinet?
Er wordt een ontzettend grote hoeveelheid geld gefourneerd voor de klimaatonderhandelingen: 7,2 mld., waarvan 300 mln. door Nederland. Wat geeft de regering het vertrouwen dat derdewereldlanden dit daadwerkelijk kunnen absorberen? We zien nu al grote problemen met de huidige ODA-stromen. Is dit een onderdeel van die ODA-stromen? De minister-president leek daar in zijn persconferentie wel op te hinten.
Hoe is straks de controle op de systemen? Worden daarover ook afspraken gemaakt in Kopenhagen? Wat betekent het voor de streefwaarden in het kader van de milleniumdoelstellingen als het onderdeel is van de ODA-stromen?
De EU zal spoedig een beslissing nemen over volgende stappen met betrekking tot Iran. In het interruptiedebatje met de heer Ormel heb ik aangegeven die stappen nu al graag te zien. Wat ons betreft, overweegt het kabinet nu echt om sowieso Nederlandse havens maar ook Europese havens te sluiten. Het kabinet heeft nu al laten zien dat een controlebeleid ertoe leidt dat die schepen de Nederlandse havens proberen te vermijden, maar dat geldt alleen voor de schepen die denken met een controle gepakt te worden. Europees optreden is hier aan de orde. In Iran is de situatie zeer ernstig: tien opwerkingsfabrieken, negen meer dan een land van die omvang nodig heeft. Eigenlijk heeft dat land helemaal niets nodig. Meer dan 5% uranium verrijken betekent maar één ding: Iran is op zoek naar een bom. Dat moeten we ten koste van alles voorkomen.