han ten broekevvd tweede kamerlid

Het was een mooie traditie! Ik hoorde dat JOVD- congressen nu worden afgesloten met een soort folkloristische dansgroep die met een bus uit Groningen aankomt. En als ze weer vertrekken, wordt traditioneel de interieurschade vastgesteld.

Omdat ik een oude JOVD’er ben stel ik voor dat we vanavond toch beginnen met een telegram. Nou ja, de PTT verstuurt geen telegrammen meer. En ze heten ook geen PTT meer. Het  is nu TNT Post. U begrijpt nu ondertussen wel wat voor ouwe lul ik ben.

Dus doen we een twitter. Helaas zit Majesteit niet op twitter. De premier ook niet. Hij is wel kandidaat. Maar onder een andere naam.De minister-president tweet onder de naam: 

Min – was d’r bijna – President! En ikzelf moet ook bekennen dat ik niet twitter. Nu weet u helemaal wat voor ouwe lul ik ben. In een moslimland als Iran twitteren studenten zich een revolutie, maar een beetje Tweede Kamerlid kan er niet mee omgaan. Van Mark Rutte mogen we trouwens niet meer twitteren. U weet waarom? .. …Dat beïnvloedt namelijk de peilingen! En we zijn net zo lekker “stabiel”. In die peilingen…..(vlakke hand!)

Dat doet me trouwens denken aan iemand anders die we wel een telegram zouden moeten sturen. Of een email. Of eigenlijk een fruitmand. Mijn collega, … ex-collega. Mijn vriend Arend-Jan Boekestijn.

Wat ik vandaag wil doen -we zijn nu toch onder elkaar, is gewoon even lekker uit de school klappen. Dus lees even mee terwijl ik mijn vriend Boekestijn schrijf.

“Beste Arend-Jan, Ben hier bij de JOVD in Almelo. Dat ligt dicht bij Duitsland. Ja, de lokalen praten hier anders dan jij. Maar ik kan ze goed verstaan.

En bij de JOVD praten ze allemaal heel gearticuleerd. Zolang ze nog geen bier hebben gedronken. Straks lopen ze namelijk he-le-maal vol! Doen ze ook als er camera’s bij zijn. Bevestigt weer alle vooroordelen. Maar je hebt gelijk. Leeglopen voor een camera levert ook veel ellende op.

Vertelde trouwens dat je boek af is. Vonden ze interessant. Ze vragen het allemaal aan Sinterklaas in hun schoen.

Weinig brogues hier trouwens! Brogues zijn gaatjesschoenen voor kakkers. In mijn tijd!Heb ze gewaarschuwd dat het een dik boek is geworden, zonder plaatjes en met veel grafieken. Jij kijkt immers niet op een pagina meer of minder …;-).

Ze vroegen zich af of je het allemaal bij elkaar had gegoogled.Heb ze uitgelegd dat je nogal conservatief bent en er eerst een hele boekenkast over ontwikkelingshulp voor hebt gelezen. Vonden ze ouderwets. Google was veel makkelijker. Gek woord trouwens: Google. Goog betekent toch spleetoog?

Anyway. Je hebt nu in elk geval alle tijd om je eigen boek te lezen.  En op het volgende congres nodigen ze je uit om het te komen signeren. Hun volgende congres gaat over “Kraken in de Derde Wereld”. Dit congres gaat over “populisme”. Hebben ze mij voor uitgenodigd. Merkwaardig ja. Ook wel hilarisch.

Maar als backbencher heb je natuurlijk wel een goed overzicht over de drukte vooraan. En dus heb ik een hoop verstandige ideeën over populisme bij elkaar gelezen. En een beetje gegoogled.

Kwam er snel achter dat een echte populist gewoon alleen maar one-liners zou gebruiken om zijn verhaal te vertellen. Dus schrijf ik je een paar gedachten, in de hoop dat je me even helpt om er one-liners van te maken.

Ten 1^e heb jij nu alle tijd, ten 2e moet ik gvd! twee woordvoerderschappen van je overnemen, en ten 3e ben jij zelf niet vies van de vox-populi. “Vox populi, vox dei” zeiden de Romeinen.

“De stem van het volk is de stem van God”. Dus eigenlijk is Wilders een soort Allah!Fortuyn, Wilders en Verdonk hebben het populisme in Nederland weer op de kaart gezet. Gesteund door voorkeursstemmen en voortdurende opiniepeilingen laten zij hun eigen politieke belang voorgaan op het algemene belang.

En toch zijn zij het die voor het volk opkomen. Zij hebben a.h.w. de polls van de samenleving! Niet links, niet rechts, maar recht door zee! En dát kon alleen het volk van God. Dus die Romeinen waren helemaal nog niet zulke rare jongens!, zoals de beroemde Franse verzetsheld Obelix, ooit zei.Arend-Jan jij vindt populisme fascinerend. Maar je bent er ook bang voor.

Omdat het niet intellectueel is. Tegelijkertijd wil je zelf graag de populistische intellectueel zijn. Jij bent toch eigenlijk onze eigen Freischwebende Intelligenz bij ‘De Wereld Draait Door’.  Het heeft volgens de Belg David van Reybrouck[1] inderdaad iets te maken met de groeiende kloof tussen hoog en laag opgeleiden.

Bij ons aan tafel nippen de kosmopolieten aan hun glas Kaapse Chardonnay, …, terwijl zij de lof van de globalisering bezingen. Maar bij de buren luistert de ‘getatoeëerde klasse’ naar het Nederlandse lied …en schaart men zich achter nieuwe vormen van nationalisme.

Arend-Jan, hoeveel laaggeschoolden zitten er eigenlijk nog in het parlement? Met jou verdwijnen er in elk geval weer twee titels, dus dat scheelt!

Maar ik heb het opgezocht: van de 149 overblijvers is er maar één die slechts lager onderwijs heeft genoten: Remi Poppe van de SP.

Verbaast mij ook niet inderdaad, maar daar gaat het nu niet om!We leven in een ‘diplomademocratie’ zegt de Utrechtse bestuurskundige Mark Bovens. Laagopgeleiden zijn hier inderdaad beduidend minder politiek actief.

Ze zijn bijna nooit lid van een politieke partij. Ze halen hun schouders op over inspraakavonden. En haken af bij de buurtcomités. Het haalt toch niks uit, denken ze. “Naar ons wordt toch niet geluisterd in Den Haag!” De werkelijke vraag is of ‘Hullie uit Den Haag’, dat ‘zooitje’ - wij dus…euh, sorry…ik dus, ..of dat zooitje niet juist teveel luistert.

Of eigenlijk niet zozeer zijn oor te luister legt, alswel…zijn oren laat hangen. Als we namelijk niet hun aandacht weten te trekken, komen ze niet opdagen bij de verkiezingen. In elk geval niet voor ons!

Laten we de opkomstcijfers in Nederland er eens bijhalen: bij Tweede Kamerverkiezingen gaat slechts 4% van de hoogopgeleiden niet stemmen.

Van de mensen met alleen een diploma lager onderwijs is dat 20%. Dat is dus 5x zoveel! Dit aantal niet-stemmers is trouwens in veertig jaar verdrievoudigd: in 1969 - mijn geboortejaar en 20 jaar voor die van Jeroen Diepenmaat - ging slechts 7% van de mensen niet stemmen, bij de verkiezing in 2006 (waarbij wij werden gekozen) is dat al ruim een vijfde van de bevolking!Is het eigenlijk gek dat mensen zich in de steek gelaten voelen?

Ik bedoel….de ontzuiling liet arbeiders en laaggeschoolden aan hun lot over, de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs is zo bedroevend dat je blij mag zijn als een leraar behoorlijk Nederlands spreekt en de wereld verandert zo snel dat elke keer als iemand zich omdraait, hij zich ook alweer moet omscholen. Is het niet logisch dat mensen bang, boos, en zich tekort gedaan voelen? Maar misschien moet ik dat nu even niet aan jou vragen, Arend-Jan?!  

Wat voor volksvertegenwoordigers zijn wij eigenlijk?

Of, waren in jou geval!Tijdens onze verkiezingen in 2006 scoorden de populisten van links met Jan Marijnissen en over rechts met Geert Wilders ontzettend goed.  Volgens het nationaal kiezersonderzoek stemden lager opgeleiden veel vaker voor SP en PVV dan voor het midden. Maar nu breken ze ook in bij de hoger opgeleiden.

En ze nemen ook elkaars thema’s over. De aloude Nederlandse links-rechts schaal wordt een soort hoefijzer, waarbij de uitersten elkaar raken. Mij dunkt, dat links-rechts gewoon niet meer bestaat.

Het enige zinnige onderscheid is nog tussen politici die voor een open samenleving durven opkomen en zij die een boodschap verkopen dat we de zaak gesloten, herkenbaar en als vanouds kunnen laten. Die tegenstelling trekt dwars door alle oude partijen. Ook in onze VVD! 

• Zelf geloof ik passioneel in die open samenleving.

• Ik geloof dat we, zoals onze Grondwet (art. 93) zegt, voor de internationale rechtsorde moeten durven opkomen – ook als dat in de Hindu Kush is.
• Ik geloof dat we vrije wereldhandel nodig hebben om zelf te overleven.
• Ik denk dat we nog veel verder moeten hervormen om bij te blijven, dat we hoogopgeleide migranten aan de borst moeten drukken in plaats ze te laten verdrinken –op de Middellandse Zee, of in de papieren en voorschriften die we hebben bedacht voordat ze in Nederland mogen werken.
• Maar ik geloof ook dat we tegen kansarmen moeten zeggen dat ze kansloos zijn. Wie kansloos is op onze arbeidsmarkt, is kansloos in de asielprocedure. Tenzij je wordt vervolgd. Wij blijven het land dat haar Gouden Eeuw mede aan vluchtelingen als Spinoza te danken heeft.
• En ik ben van mening dat wie over de grens werkt en mogelijk over de grens trouwt, mogelijk kinderen met meerdere nationaliteiten krijgt, dat die erkent dat een paspoort niet dient om de wereld te ordenen naar nationaliteit, maar de afkomst weergeeft.

Maar mijn geloof in een open samenleving maakt me niet blind voor het opkomende populisme. Alleen denk ik niet dat populisme een gevaar is voor de democratie. Wat is het feitelijk anders dan een verlangen naar politieke betrokkenheid. Ook van laagopgeleiden dus.

Daarom is er in Nederland niet minder populisme nodig, Arend-Jan, maar beter populisme! 

Helaas zijn de “believers” van de open-samenleving ook precies diegenen die het populisme blijven aanwakkeren met hun arrogante, verheven houding. Vergelijk het met de houding die de politiek-bestuurlijke elite aannam voorafgaand aan het Nederlandse Nee in het referendum tegen de Europese Grondwet in 2005.

Gerrit ging niet folderen, Laurens-Jan dreigde ons licht uit te draaien en Ben Bot dreigde direct met oorlog. En nog steeds zijn er velen die eigenlijk vinden dat het volk nu eenmaal te dom is voor zoiets ingewikkelds. Hier moet u tekenen, onderaan bij het streepje, en verder bek houden! Het is jammer dat zelfs de JOVD niet meer in het referendum gelooft.

In mijn tijd hadden ze nog idealen en waarschuwden ze ook Moskou telkens voor de laatste keer! En kijk wat er van Moskou is geworden: één groot kapitalistisch casino. Het enige dat er rood is, zijn de interieurs van de bordelen. Dat hebben we toch maar mooi bereikt, Arend-Jan! De kritiek op het populisme is zelfs te vergelijken met de kritiek op het socialisme ongeveer een eeuw geleden. Kijk maar als je de beide gevallen vergelijkt:

• In beide gevallen reageert de elite terughoudend en later volkomen geïrriteerd op de volkse, rebelse beweging. Het heet tegenwoordig zelfs weer ‘beweging’. Net als bij de socialisten en nationaal-socialisten ooit.
• In beide gevallen vindt de elite dat het gepeupel ongeïnformeerd is en  wordt misleidt door hun voormannen.
• Ook ik doe eraan mee Arend-Jan, zelf noemde ik Geert al eens de “Rattenvanger van Den Haag!”`

• In beide gevallen vreest men dat ‘opstandige horden het verval van de beschaving inluiden’.
• En waar men de socialisten probeerde te ‘moraliseren’, (slide 32 – dominee) zeggen we nu dat we ‘beter moeten communiceren’.
• Ah, ik snap het: de campagne “Europa best belangrijk!”
• In beide gevallen vraagt de elite zich ook pas na verloop van tijd af of sommige volkse inzichten niet toch een beetje juist zijn. De ‘borreltafel’ wordt dan naar de Tweede Kamer verplaatst en “dat is heel goed dat dit geluid nu gehoord wordt”.
• Wat is het verschil tussen hen die het populisme omschrijven als een “hardnekkige schimmel die telkens opduikt”, zoals een links-correcte columnist deed en Paus Leo XIII die het socialisme typeerde als een “dodelijke kwaal die het merg van de menselijke beschaving aanvalt” ?

Volgens mij geen verschil!

Of het moet zijn dat die Paus vervolgens zijn extreem belangrijke encycliek Rerum Rovarum schreef en die linkse columnist alleen maar zijn neus ophaalt voor dat bange, blanke, boze volkje achter de dijken.  

De oervaders van het communisme; Marx en Engels openen hun Communistisch Manifest met de woorden: “een spook waart door Europa, het spook van het communisme”.  Vervang hier ‘communisme’ door ‘populisme’ en kijk er vervolgens heel bedenkelijk bij en je hebt een gemiddelde opiniepagina van de NRC.

De echte azijnbode van Nederland is namelijk ‘de krant van ontwikkeld Nederland’, waar de eigen grote geest nog de enige slijpsteen is, en waar feiten en meningen ooit werden gescheiden, maar waar je tegenwoordig tussen de opinies amper nog iets feitelijks kunt ontdekken. De NRC dus. Voor wie de nuance zoekt, ….vooral bij de ander!

De vraag is of de culturele elite, die de populistische stemmers verwijt bang te zijn voor de complexe, globaliserende wereld waarin de culturele identiteit wordt bedreigd, …..of die elite niet gewoon zelf ontzettend bang is?

Is het niet zo, Arend-Jan, dat beide kanten worstelen met de globalisering?

Wat kunnen we leren van de omgang met de opkomst van het socialisme?

De toenmalige elite had van de socialisten veel meer te vrezen! De eisen van socialistische arbeiders en hun communistische voormannen waren namelijk oneindig veel extremer voor die tijd dan die van de huidige populisten nu. Ga maar na.  

• Toen ging het om het afschaffen van privébezit, nationalisatie van bedrijven en land, Toen ging het om stemrecht voor elke arbeider en later zelfs elke vrouw!
• Vandaag eist de populist het verbieden van De Koran. De eisen van toen waren veel bedreigender, want ze konden immers worden waargemaakt. De eisen van de huidige populist struikelen zodra er geregeerd moet worden.
• Populisme is gewoon en loze voorspellingen, die niet hoeven uit te komen –  zolang ze maar dat alarmerende gevoel oproepen.  
• Kortom: de retoriek waarvan alle politici zich wel eens bedienen. Alléén moeten die politici ook af en toe regeren.  
• Maar populisme is ook: anti-elitair, anti-establishment en dan ook nog uit naam van het volk. De politicus die zich hiervan bedient wil eigenlijk niet regeren, of op zijn best: .. alleen.

Die populist moet door de eerste worden bestreden. Battle of the populisten! Goede populisten tegen verkeerde populisten.  Dat zal de Nederlandse politiek zijn de komende jaren.Arend-Jan, ik denk eigenlijk dat jij best nog wel een goede populist kunt worden. Maar onze tijd is ook aan het voorbijgaan. Toen ik in 1969 werd geboren, droomde jij er in korte broek van om GBJ Hilterman op te volgen. De tijden van Woodstock. Vrije sex. De eerste man op de maan. ]\

Wat “een kleine stap was voor een man, was een enorme stap voor de mensheid”. De Val van de Muur in 1989, 20 jaar later, was het geboortejaar van Jeroen Diepenmaat. Ook een Twent!De Val van de Muur betekende het einde van de koude oorlog en het begin van mijn politieke bewustwording en het begin van jou academische carrière. “Liever een raket in de tuin, dan een Rus in mijn keuken!”

Vandaag is Diepenmaat 20 jaar en leven we in 2009. Tijd om het stokje over te geven aan de moderne populist. De Goede Populist. Want we hebben niet minder populisme nodig, maar beter populisme!