‘Amateurkunst verdient meer steun’
| Algemeen - Algemeen |
Hoewel ambtelijke werkgroepen onderzoeken waar het kabinet 20 procent kan besparen – 35 miljard euro – blijft de cultuurbegroting buiten schot. De Tweede Kamer behandelt vandaag die cultuurbegroting van het Rijk: 900 miljoen euro in 2010.
‘Heel jammer, een gemiste kans’, vindt VVD-Kamerlid Han ten Broeke het dat het mes niet in de cultuursubsidies gaat. ‘In tijden van nood – en die breken nu aan – is Plasterk de minister van Schone Handen. Want ook zijn andere beleidsterreinen, hoger onderwijs en de publieke omroep, worden gespaard.’
Nicolien van Vroonhoven van regeringspartij CDA valt de liberaal bij: ‘Mijn eerste vraag aan Plasterk is maandag: wat wordt uw bijdrage aan de 20 procentsoperatie?’
Plasterk hoeft amper de kaasschaaf te hanteren. Hij bespaart enkele miljoenen door musea toch niet gratis te maken voor kinderen tot 12 jaar, schrapt in het budget voor digitale cultuur en kort 2 miljoen op de cultuurprofijtregeling: gesubsidieerde instellingen krijgen een bonus als ze meer privaat geld binnenhalen.
Maar volgens VVD’er Ten Broeke moet er meer anders. ‘De overheid is nog steeds te dominant.’ Hij bepleit een grotere rol voor verzamelaars, mecenassen, sponsors, stichtingen en fondsen. Zoals in België, waar veel subsidies zijn vervangen door leningen met lage rentes, via publiek-private fondsen.
‘Victor & Rolf hebben zeven jaar subsidie gehad voor ze doorbraken. Had iemand niet na drie keer het talent moeten zien en hun een lening aanbieden, met garantstelling door de overheid?’
In Duitsland, Frankrijk en Engeland zou dat volgens het VVD-Tweede Kamerlid sneller zijn gebeurd. ‘Daar zijn allerlei fiscale mogelijkheden samengebracht in één Wet op de Mecenaten, een ‘Geefwet’. Dat heeft veel kapitaal vrijgemaakt voor de cultuursector.’
Subsidies moeten vanuit Den Haag niet langer worden benut voor spreidingsbeleid. Ten Broeke: ‘Het is pas goed als de zaal gevuld is met allochtonen en bijstandsmoeders. Maar het is onzin om mensen in hun gedrag te sturen.’
Daarom ziet de VVD geen heil in de Cultuurkaart voor scholieren (zie inzet). Maar die kaart met een budget van 15 euro vindt Nicolien van Vroonhoven (CDA) juist wel waardevol. Zij vindt het zorgelijk dat Nederlanders weliswaar meer naar concerten, bioscoop, cabaret en toneel gaan, maar steeds minder zelf theater spelen of musiceren.
Van Vroonhoven: ‘Het aantal mensen dat zelf toneel speelt, is sinds 1983 gehalveerd. De amateurkunst verdient dus meer steun. Als je zelf eens een viool in handen had, krijg je meer waardering voor klassieke muziek. Het is net als met sport: er is een brede basis van amateurs nodig om de toppers uit te selecteren.’
Van Vroonhoven wil daarom dat scholieren de Cultuurkaart juist meer gaan gebruiken voor cursussen. Op zich kan dat nu al: schoolklassen benutten de kaart collectief voor een bezoek aan Centra voor de Kunsten, voor extra lessen muziek, dans of beeldende kunst. Maar als leerlingen zelf mogen kiezen, dan pikken ze liefst een filmpje.
Van Vroonhoven vindt een ‘verfrissende blik’ op de cultuurbegroting noodzakelijk. Maar waar de VVD structureel 175 miljoen euro wil schrappen, gaat het CDA minder ver. ‘Je kunt niet 20 procent bezuinigen. Maar als het bedrijfsleven er meer geld in zou steken en particulieren net iets meer voor een kaartje zouden betalen, dan scheelt dat al heel wat.’
Dat die ambitie in een economische crisis moeilijk is, erkent ook de VVD. Ten Broeke: ‘De bühne lijdt onder de beurs. Maar wereldwijd is sponsoring vorig jaar met 3 procent gestegen. Helaas profiteert de kunstwereld daar in Nederland niet van.’
Minister Plasterk van Cultuur is er juist trots op dat het mes volgend jaar niet in de cultuursubsidies gaat. Onlangs zei hij half grappend in de Volkskrant: ‘Daar heb ik als een beest voor gevochten.’